Lamtumirë ora 9-5: A është kronopuna trendi i ri që po na shpëton nga lodhja?

Nëse zgjimi në orën 7 të mëngjesit ju lë me trurin ende në modalitet gjumi deri te pushimi i parë për kafe, mbase problemi nuk është mungesa e dëshirës për punë, por vetë orari! Nga ana tjetër, nëse jeni nga ata që zgjohen plot energji që në agim, ose nëse idetë më të mira ju vijnë vonë pasdite, atëherë me siguri jeni pyetur pse duhet të punojmë të gjithë në të njëjtat orë. Orari tradicional 9-5, i lidhur me rutinën e miliona punonjësve, nuk u përshtatet domosdoshmërisht të gjithëve. Dhe pikërisht këtu hyn në lojë një trend i ri në botën e punës që synon të ndryshojë rregullat e lojës: "chronoworking", ose siç mund ta quajmë ne, kronopuna.

Kjo qasje e re propozon që të organizoni ditën tuaj të punës bazuar në orën tuaj biologjike, në vend që të përpiqeni të përshtatni organizmin tuaj në një orar të paracaktuar. Logjika është e thjeshtë: kur keni më shumë energji dhe përqendrim, merrni përsipër detyrat më të vështira, ndërsa në orët kur ndjeni se performanca juaj bie, i lini vend detyrimeve më pak kërkuese. Ky nuk është thjesht një tjetër trend pune që premton t'ju lehtësojë jetën, por një qasje tjetër ndaj produktivitetit, mirëqenies dhe ekuilibrit mes jetës personale dhe profesionale.

Në një kohë kur debati rreth lodhjes profesionale, stresit dhe fleksibilitetit në punë po bëhet gjithnjë e më intensiv, kronopuna ngre një pyetje të arsyeshme: mos duhet të punosh jo më shumë orë, por orët e duhura për ty? Ideja po fiton vëmendjen e punonjësve dhe bizneseve, pasi sfidon perceptimin se prania në zyrë nga një orë e caktuar deri në një tjetër është vetë një tregues i efektivitetit.

Çfarë është kronopuna dhe pse na duhet?

Termi "chronoworking" përshkruan praktikën e përshtatjes së orarit të punës me ritmin natyror të organizmit tuaj. Bazohet te ritmi cirkadian, pra sistemi i brendshëm biologjik që ndikon, mes të tjerash, në ciklin e gjumit dhe zgjimit, energjinë dhe gatishmërinë tuaj gjatë ditës. Kjo do të thotë që jo të gjithë funksionojnë në të njëjtën mënyrë. Disa ndihen më aktivë herët në mëngjes, përqendrohen më lehtë dhe preferojnë të përfundojnë detyrat e tyre më të rëndësishme para mesditës. Të tjerët kanë nevojë për më shumë kohë për t'u aktivizuar dhe performojnë më mirë më vonë gjatë ditës, ndërsa për disa, kreativiteti arrin kulmin pasdite ose në mbrëmje. Kështu që, nëse e keni të vështirë të përqendroheni në orën 9 të mëngjesit, por mund të përfundoni një detyrë të vështirë me lehtësi mbresëlënëse në orën 5 pasdite, kronopuna sugjeron të merrni parasysh këtë ndryshim në planifikimin tuaj. Në vend që të sforcoheni të bëni punën tuaj më kërkuese kur energjia juaj është në pikën më të ulët, mund t'i zhvendosni detyrat e rëndësishme në orët kur ndiheni më produktivë.

Sigurisht, kjo nuk do të thotë që mund të injoroni çdo detyrim profesional ose të shfaqeni kur të doni. Ideja themelore është të shfrytëzoni më mirë orët që keni në dispozicion, për sa kohë e lejon natyra e punës tuaj dhe marrëveshjet me ekipin tuaj.

Pse orari 9-5 nuk është më “in” (për të gjithë)?

Ora e punës klasike tetë-orëshe është lidhur me organizimin e punës moderne, por e njëjta shpërndarje kohe nuk i shërben domosdoshmërisht çdo punonjësi. Orët fikse ofrojnë strukturë dhe lehtësojnë koordinimin, por mund të krijojnë vështirësi kur nuk përputhen me ritmin natyror të një personi. Mendoni, për shembull, sa ndryshe mund të fillojë dita juaj në varësi të faktit nëse duhet të udhëtoni në trafik, të përgatisni fëmijët për shkollë ose të përballeni me një sërë detyrimesh të mëngjesit. Edhe nëse arrini në kohë në zyrë, kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se jeni në gjendjen më të mirë të mundshme për t'u përqendruar. Nga ana tjetër, nëse jeni nga ata që mendojnë më qartë më vonë gjatë ditës, një orar i rreptë mëngjesi mund t'ju detyrojë të përfundoni detyrat tuaja më komplekse kur nuk keni energjinë e nevojshme. Rezultati mund të jetë më shumë presion, vështirësi më të mëdha në përqendrim dhe një ndjenjë se keni nevojë për më shumë kohë për të arritur të njëjtin rezultat. Kronopuna synon të ndryshojë këtë logjikë, duke e zhvendosur theksin nga kur fillon dhe kur mbaron punën te çfarë arrin të përfundosh. Efektiviteti nuk matet ekskluzivisht me orët që kaloni para një ekrani, por edhe me cilësinë e punës tuaj, përqendrimin dhe aftësinë tuaj për të menaxhuar detyrat.

Çfarë thonë studimet?

Interesi për fleksibilitet në orar nuk kufizohet në preferencat individuale. Sipas një sondazhi të kompanisë kanadeze të rekrutimit Robert Walters, në të cilin morën pjesë 1700 profesionistë, 87% deklaruan se do të dëshironin të provonin kronopunën. Në të njëjtin studim, gati gjysma e pjesëmarrësve vlerësuan se shëndeti i tyre mendor mund të përmirësohej nëse do të punonin sipas programit të tyre natyror të gjumit. Paralelisht, 33% thanë se një ndryshim i tillë mund t'i ndihmonte të kishin më shumë përqendrim dhe produktivitet në vendin e punës.

Rezultatet tregojnë se ekziston interes për modelet e punës që marrin më shumë parasysh nevojat individuale. Megjithatë, dëshira e punonjësve për të provuar një praktikë të re nuk dëshmon vetë se kjo do të funksionojë në të njëjtën mënyrë për të gjithë ose në çdo mjedis profesional. Çështja është gjetja e një ekuilibri midis performancës personale dhe nevojave të ekipit. Në fund të fundit, një qasje fleksibël ka vlerë të vërtetë kur i lejon punonjësit të punojnë më mirë, pa krijuar probleme në komunikim dhe bashkëpunim. Po ju, jeni gati t'i thoni "lamtumirë" orës 9-5?